Steeds meer Vlamingen overwegen om hun oude verwarmingsketel te vervangen door een warmtepomp. Ik zit vandaag samen met Tom Van Acker, energie-expert en installateur uit Gent. Tom, jij krijgt deze vraag dagelijks op je bord. Wat maakt warmtepompen vandaag zo populair?
Tom: Het is echt een hype geworden, Olivier. Mensen horen over premies, belastingvoordelen en natuurlijk de belofte van lagere energiefacturen. Maar er zijn ook heel wat vragen en soms misverstanden.
Inhoud
Laat ons beginnen bij het begin. Hoe werkt zo’n warmtepomp eigenlijk?
Tom: Simpel uitgelegd: een warmtepomp onttrekt warmte aan de buitenlucht of de grond en geeft die via een compressor af in je woning. Dat gebeurt heel efficiënt, maar de temperatuur van de warmte is lager dan bij een klassieke gasketel. Een gasketel blaast bijvoorbeeld lucht van 150 graden door het systeem, een warmtepomp eerder rond de 100 graden. Dat geldt vooral voor lucht-water warmtepompen, die in Vlaanderen het meest geplaatst worden. Voor geothermische warmtepompen liggen de rendementen vaak nog hoger, terwijl lucht-lucht warmtepompen meer gebruikt worden als airco die ook kan verwarmen. Je ziet: het type warmtepomp maakt echt een verschil.
En de ‘beste warmtepomp‘ bestaat niet, dat hangt volledig af van jouw woning: hoe wil je deze verwarmen en koelen, heb je radiatoren of vloerverwarming, hoe goed is je woning geïsoleerd, enz. Binnen ieder type heb je natuurlijk bepaalde warmtepomp merken die beter zijn.
Waar moeten mensen in Vlaanderen vooral rekening mee houden?
Tom: Eerst en vooral de klimaatzone. In Vlaanderen hebben we behoorlijk koude winters, dus je moet nagaan of de warmtepomp genoeg capaciteit heeft. In Zuid-Europa is dat minder een probleem, maar bij ons kan een warmtepomp op een vriesdag wel eens moeite hebben.
En hoe zit het met de kosten?
Tom: Dat hangt samen met je huidige brandstofbron. Wie vandaag elektrisch verwarmt met klassieke accumulatiekachels betaalt zich blauw, en daar is een warmtepomp bijna altijd een no-brainer. Voor mensen met stookolie of propaan is de rekensom ook gunstig. Bij aardgas is het minder evident: de gasprijzen schommelen en soms is de besparing beperkter.
Stel dat iemand een woning met radiatoren of vloerverwarming heeft, kan die zomaar overschakelen?
Tom: Dat hangt af van het systeemtype. Bij een klassiek warmwatercircuit, radiatoren of vloerverwarming, wordt vaak gekozen voor een hybride oplossing. Dan werkt de warmtepomp voor het grootste deel van het jaar, maar bij strenge vorst springt de oude gasketel bij. Wie al luchtkanalen heeft, kan sneller overschakelen naar een volledig ducted warmtepomp.
Waar let je als installateur dan op?
Tom: Drie dingen:
- Kanaalgrootte – omdat de warmtepomp met lagere temperaturen werkt, moet er meer lucht verplaatst worden. Te smalle kanalen zijn dus een probleem.
- Statische druk – dat is eigenlijk de “bloeddruk” van je luchtkanalen. Als de ventilator te hard moet werken, daalt het rendement.
- Luchtdichtheid en isolatie – vooral bij kanalen die door een koude zolder lopen. Je wilt niet dat die zorgvuldig opgewekte warmte onderweg verdwijnt.
Klinkt technisch. Kunnen huiseigenaars dit zelf inschatten?
Tom: Nee, dat raad ik echt af. Je moet berekeningen en metingen uitvoeren. Ik vergelijk het vaak met een doktersbezoek: je laat ook je bloeddruk meten door een arts, niet door jezelf op gevoel. Het is dus verstandig om een erkende installateur of energie-expert in te schakelen.
Tot slot: wat zou je zeggen tegen Vlamingen die vandaag twijfelen?
Tom: Laat je goed begeleiden. Een warmtepomp kan een fantastische investering zijn, maar enkel als ze correct ontworpen en geplaatst is. Voor sommigen is een hybride systeem de beste keuze, voor anderen een full-electric oplossing. Het is maatwerk, geen standaardpakket.
