Kies een lucht-water warmtepomp als je de hele woning centraal wil verwarmen via vloerverwarming of radiatoren en ook je sanitair warm water zonder gas of mazout wil maken. Kies een lucht-lucht warmtepomp als je één of enkele ruimtes snel en goedkoop wil verwarmen (en koelen), bijvoorbeeld naast een ketel die nog goed werkt of in de plaats van elektrische convectoren.
2027: laatste kans op een warmtepomppremie
Behoor je tot inkomenscategorie 1 of 2? Dan krijg je sinds 1 maart 2026 enkel nog Mijn VerbouwPremie voor een warmtepomp of warmtepompboiler, aan te vragen tot en met 31 december 2027. Voor een lucht-water warmtepomp gaat het om € 1.500. Wil je tijdig overschakelen, leg dan nu al offertes naast elkaar.
Beide types halen warmte uit de buitenlucht. Het verschil zit in hoe die warmte binnenkomt: via water in je cv-leidingen of via lucht uit een binnenunit. Dat bepaalt de prijs, de premie, het warm water en welke woning geschikt is.
Snelle keuze: welk type past bij jouw situatie?
De tabel geeft per veelvoorkomende situatie het type dat meestal het best past; de voorwaarden lees je verder op de pagina.
| Jouw situatie | Meestal de beste keuze |
|---|---|
| Je vervangt een oude gas- of mazoutketel en je radiatoren of vloerverwarming volstaan met 55°C of minder | Lucht-water |
| De warmtepomp moet ook je sanitair warm water maken | Lucht-water |
| Je wil de leefruimte goedkoper verwarmen naast een ketel die nog jaren meegaat | Lucht-lucht |
| Je vervangt elektrische convectoren of accumulatoren | Lucht-lucht |
| Een aanbouw, veranda of zolderkamer heeft geen verwarming | Lucht-lucht |
| Je kiest lucht-water, maar wil een slaapkamer of zolder echt kunnen koelen | Combinatie: lucht-water plus een lucht-lucht unit |
Keuzehulp: lucht-water of lucht-lucht warmtepomp?
Beantwoord zeven korte vragen over je woning, je verwarming en je wensen. Je krijgt meteen te zien welk type warmtepomp, of welke combinatie, het best bij je situatie past.
Centrale verwarming of verwarming per ruimte
Een lucht-water warmtepomp is een centrale verwarming: één toestel verwarmt het water dat door de vloerverwarming of radiatoren van alle kamers stroomt, ook de badkamer en de gang. Ze komt in de plaats van je cv-ketel, als monoblock met het koelcircuit buiten of als split met een binnenunit in je technische ruimte.
Een lucht-lucht warmtepomp verwarmt per ruimte. Een binnenunit blaast warme lucht in de kamer waar ze hangt; bij een multisplit hangen twee tot vijf binnenunits aan één buitenunit. Ruimtes zonder binnenunit, zoals de badkamer en de gang, worden niet of nauwelijks verwarmd. Reken op één binnenunit per afgesloten ruimte, en twee voor een open leefruimte boven ongeveer 50 m². Als hoofdverwarming werkt een lucht-lucht warmtepomp enkel in een goed geïsoleerde, compacte woning met een open indeling.
Rendement en verbruik: rekenvoorbeeld voor beide types
Het seizoensrendement van een warmtepomp heet de SCOP: geleverde warmte gedeeld door verbruikte elektriciteit, te vinden op het energielabel en in de EPREL-databank. Bij een lucht-water warmtepomp hangt de SCOP sterk af van de aanvoertemperatuur: elke graad lager levert ongeveer 2 à 3% rendementswinst op. Een lucht-lucht warmtepomp warmt de lucht rechtstreeks op, zonder watertemperatuur. Meer uitleg vind je bij het rendement en de COP.
Formule: elektriciteitsverbruik (kWh) = nuttige warmte (kWh) ÷ SCOP; jaarkost = verbruik × energieprijs. Aannames: 15.000 kWh nuttige warmte voor ruimteverwarming per jaar, gas € 0,11/kWh, elektriciteit € 0,30/kWh, ketelrendement 85%, zonder vaste kosten en capaciteitstarief. De SCOP-waarden zijn voorbeeldwaarden, niet die van een specifiek toestel.
| Situatie | Berekening | Energiekost per jaar |
|---|---|---|
| Gasketel (85%) | 15.000 ÷ 0,85 = 17.647 kWh gas × € 0,11 | € 1.941 |
| Lucht-water, radiatoren op 55°C (SCOP 2,8) | 15.000 ÷ 2,8 = 5.357 kWh × € 0,30 | € 1.607 |
| Lucht-water, afgifte op 45°C (SCOP 3,3) | 15.000 ÷ 3,3 = 4.545 kWh × € 0,30 | € 1.364 |
| Lucht-water, vloerverwarming op 35°C (SCOP 4,0) | 15.000 ÷ 4,0 = 3.750 kWh × € 0,30 | € 1.125 |
| Lucht-lucht voor de leefruimte (6.000 kWh, SCOP 3,5), rest op gas | 6.000 ÷ 3,5 = 1.714 kWh × € 0,30 = € 514, plus 9.000 ÷ 0,85 = 10.588 kWh gas × € 0,11 = € 1.165 | € 1.679 |
De lucht-lucht unit in de leefruimte bespaart hier ongeveer € 262 per jaar tegenover alles op gas; een lucht-water warmtepomp op 35°C ongeveer € 816, omdat ze de volledige warmtevraag overneemt. Tegenover elektrische convectoren (6.000 kWh × € 0,30 = € 1.800) bespaart dezelfde lucht-lucht unit bijna € 1.300 per jaar.
Het break-evenpunt tegenover gas is: SCOP = ketelrendement × (elektriciteitsprijs ÷ gasprijs) = 0,85 × (0,30 ÷ 0,11) ≈ 2,3. Daaronder is de gasketel goedkoper in gebruik, wat kan gebeuren met oude radiatoren die 65°C of meer nodig hebben. Je eigen situatie reken je na met onze gids over het verbruik van een warmtepomp.
Prijs: wat kost een lucht-water en een lucht-lucht warmtepomp?
Een lucht-lucht warmtepomp kost in Vlaanderen meestal € 2.500 tot € 8.000 inclusief plaatsing, afhankelijk van het vermogen en het aantal binnenunits. Een lucht-water warmtepomp kost meestal € 10.000 tot € 18.000 inclusief plaatsing en 6% btw: de lagere bedragen bij een eenvoudige vervanging van een ketel, de hogere met boiler, buffervat en aanpassingen aan de afgifte. Het 6%-tarief geldt voor facturen van 1 januari 2026 tot en met 31 december 2030.
| Kenmerk | Lucht-water | Lucht-lucht |
|---|---|---|
| Richtprijs incl. plaatsing | € 10.000 – € 18.000 | € 2.500 – € 8.000 |
| Sanitair warm water | Ja, met boiler (€ 1.000 – € 2.500 extra) | Nee, apart te voorzien |
| Premie cat. 1-2 | € 1.500 | € 300 |
Wie met lucht-lucht ook zijn warm water fossielvrij wil maken, telt daar een warmtepompboiler vanaf ongeveer € 3.000 bij. Alle types vind je bij de prijs van een warmtepomp; of de meerkost loont, bereken je met de terugverdientijd.
Premie: lucht-water eenvoudig, lucht-lucht met koeling onder voorwaarden
Voor beide types vraag je in een bestaande woning Mijn VerbouwPremie aan na de plaatsing, tot en met 31 december 2027. Sinds 1 maart 2026 krijgen eigenaar-bewoners in categorie 1 en 2 € 1.500 voor lucht-water en € 300 voor lucht-lucht, begrensd tot 20% (categorie 1) of 25% (categorie 2) van de factuur exclusief btw. Categorie 3 en 4 krijgen € 4.500 en € 6.000 voor lucht-water en € 450 en € 600 voor lucht-lucht, begrensd tot 35% en 50%.
- Lucht-water: label A+ of beter, enige centrale verwarming van de woning; koelen mag.
- Lucht-lucht met actieve koeling: enkel premie als het toestel de enige centrale verwarming is én de woning volledig fossielvrij is. Anders moet de koeling definitief uitgeschakeld zijn; softwarematig volstaat niet. Een koelende unit naast je gasketel krijgt dus geen premie.
- Voor beide: nieuw toestel, RESCert-installateur, afgiftetemperatuur maximaal 55°C, minstens € 1.000 factuur excl. btw en maximaal één warmtepomppremie per woning per 10 jaar.
Rekenvoorbeeld met premie = min(vast bedrag; percentage × factuur excl. btw): een single-split van € 2.500 inclusief 6% btw is € 2.358 exclusief btw; 20% is € 472, dus je krijgt in categorie 1 het vaste bedrag van € 300. Een lucht-water installatie van € 13.000 inclusief btw (€ 12.264 exclusief) geeft € 1.500. Alle details staan bij de premies voor een warmtepomp.
Sanitair warm water: enkel met een lucht-water warmtepomp
Een lucht-water warmtepomp kan ook je sanitair warm water maken, in een boiler van meestal 150 tot 300 liter, los of ingebouwd in de binnenmodule. Tapwater moet warmer zijn (rond 50°C), dus het rendement ligt daarvoor lager dan voor verwarming, en een periodieke opwarming naar 60°C tegen legionella is gangbaar. Zo heb je geen gasaansluiting meer nodig voor warm water.
Een lucht-lucht warmtepomp maakt geen sanitair warm water. Vervang je je ketel door lucht-lucht, dan heb je een aparte oplossing nodig, zoals een warmtepompboiler (premie € 450 in categorie 1 en 2). Die investering en de plaats voor een boiler horen in elke eerlijke vergelijking.
Offertes van erkende installateurs vergelijken?
Vraag gratis tot drie offertes aan bij installateurs uit je eigen regio en kies zelf wat bij je woning past. Zonder verplichting.
Comfort en koeling
Een lucht-water warmtepomp geeft een gelijkmatige, stille warmte, zeker met vloerverwarming, die de woning op een constante temperatuur houdt. Een omkeerbare lucht-water warmtepomp kan de woning in de zomer lichtjes koelen via vloerverwarming of ventilo-convectoren, maar dat is geen airco-koeling.
Een lucht-lucht warmtepomp brengt een ruimte snel op temperatuur, handig voor een bureau of zolderkamer, en koelt in de zomer zoals een airco (koelrendement: SEER). Je voelt wel een luchtstroom en op vol vermogen hoor je de binnenunit; kijk voor een slaapkamer naar het geluidsniveau in de stilste stand. Bij strenge vorst of een te klein toestel is soms bijverwarming nodig.
Plaats, vergunning en geluid
Voor de buitenunit van beide types gelden dezelfde Vlaamse regels. Ze is meestal vrijgesteld van een stedenbouwkundige vergunning tegen de gevel, op een plat dak, of in de tuin op minstens 2 meter van de perceelsgrens (of tegen een bestaande scheidingsmuur) en binnen 30 meter van de woning. Het elektrische vermogen van alle warmtepompen en airco’s in de woning tel je samen: vanaf 5 kW is een melding klasse 3 bij de gemeente nodig. De code van goede praktijk raadt 45 dB(A) overdag en 40 dB(A) ’s nachts aan bij de grens en de ramen van de buren.
Binnen vraagt een lucht-water warmtepomp een technische ruimte voor binnenmodule en boiler. Een lucht-lucht warmtepomp vraagt geen ketelruimte, enkel een plek aan de muur, dunne koelleidingen en een condensafvoer, en past daardoor ook in kleine woningen. In een appartement heb je voor beide types meestal toestemming nodig voor de buitenunit. Lees alles over de regelgeving in Vlaanderen en het geluid van een warmtepomp.
Geschikte woning en isolatie
Een lucht-water warmtepomp past in nieuwbouw en gerenoveerde woningen met vloerverwarming of radiatoren die met 55°C of minder volstaan. Test het op een koude dag door je ketel op 55°C aanvoer te zetten: blijft het overal warm, dan werkt een warmtepomp met je bestaande radiatoren. Is 65°C of meer nodig, dan isoleer je eerst, vervang je enkele radiatoren of kies je een hybride warmtepomp (€ 5.000 tot € 7.000 excl. btw, 21% btw, premie € 800 in categorie 1 en 2).
Een lucht-lucht warmtepomp heeft geen afgiftesysteem nodig, maar wel een geschikte indeling: in een open, goed geïsoleerde woning verdeelt de warme lucht zich vlot, in een slecht geïsoleerde woning met veel kleine kamers niet. Vermogen per binnenunit (W) = oppervlakte (m²) × warmteverlies per m², met richtwaarden van 50 W/m² (goed geïsoleerd), 70 W/m² (gerenoveerd) en 100 W/m² (slecht geïsoleerd). Een leefruimte van 40 m² in een gerenoveerde woning vraagt dus ongeveer 2.800 W. Voor beide types bepaalt een warmteverliesberekening het juiste vermogen; bij een woning van vóór 1970 lees je best eerst over een warmtepomp in een oude woning.
Onderhoud en levensduur
Een lucht-water warmtepomp vraagt een jaarlijkse onderhoudsbeurt van ongeveer € 150 tot € 250, met controle van de buitenunit, de waterdruk, het vuilfilter en het expansievat. Ze gaat meestal 15 tot 20 jaar mee.
Bij een lucht-lucht warmtepomp reinig je in het stookseizoen zelf elke 2 à 4 weken de stoffilters, want een vuile filter verhoogt het verbruik. Om de 1 à 2 jaar reinigt en ontsmet een vakman de binnenunits. De levensduur is doorgaans 12 à 15 jaar. Aan het koelcircuit van beide types werkt enkel een erkend koeltechnicus. Zie ook onderhoud en levensduur.
Combinatie: lucht-water voor de woning, lucht-lucht voor één ruimte
Een combinatie is zinvol als een lucht-water warmtepomp de woning en het warm water verzorgt, maar één ruimte echt gekoeld moet worden, zoals een slaapkamer onder het dak, waar de lichte koeling via vloerverwarming niet volstaat. Een aanbouw zonder aansluiting op de cv-leidingen is een tweede reden. Houd rekening met drie voorwaarden:
- Premie: maximaal één warmtepomppremie per woning per 10 jaar, dus reken enkel op die voor de lucht-water warmtepomp. Een koelende lucht-lucht unit naast een andere centrale verwarming voldoet bovendien niet aan de koelvoorwaarde.
- Melding: komt het elektrische vermogen van beide toestellen samen op 5 kW of meer, dan is een melding bij de gemeente nodig.
- Plaats en geluid: twee buitenunits moeten elk aan de afstandsregels en de geluidsrichtwaarden voldoen.
Een combinatie is dus een keuze voor comfort, niet voor besparing. Laat de installateur beide toestellen samen inplannen.
Wanneer kies je wat? Zes concrete scenario’s
De scenario’s hieronder vatten de afwegingen samen; ze vervangen geen bezoek ter plaatse door een erkende installateur.
- Gerenoveerde woning met vloerverwarming en een oude ketel: lucht-water. Hoge SCOP, warm water inbegrepen en de hoogste premie van beide types.
- Rijwoning met radiatoren die met 55°C warm blijven: lucht-water, eventueel na het vervangen van enkele te kleine radiatoren. In ons rekenvoorbeeld hoort daar een SCOP van 2,8 tot 3,3 bij, boven het break-evenpunt van 2,3.
- Gasketel van enkele jaren oud die goed werkt: lucht-lucht voor de leefruimte; de ketel blijft voor de andere kamers en het warm water. Wil je ook koelen, dan vervalt de premie.
- Appartement of compacte woning met elektrische convectoren: lucht-lucht. Daar is de besparing het grootst, zonder ketelruimte of leidingen; voor warm water kan een warmtepompboiler volgen.
- Slecht geïsoleerde woning die 65°C of meer nodig heeft: nog geen volledige lucht-water warmtepomp. Isoleer eerst of kies hybride; een lucht-lucht unit kan in afwachting de leefruimte verwarmen. Lees ook wanneer we een warmtepomp afraden.
- Totaalrenovatie met een warme zolderverdieping: lucht-water voor de woning, eventueel met een lucht-lucht unit voor actieve koeling op zolder, onder de voorwaarden van de combinatie hierboven.
Meer lees je op de pagina’s over de lucht-water warmtepomp, de lucht-lucht warmtepomp en alle soorten warmtepompen, en vermijd de 5 redenen waarom een warmtepomp tegenvalt.
Veelgestelde vragen over lucht-water of lucht-lucht warmtepompen
Korte antwoorden op de vragen die we het vaakst krijgen over de keuze tussen beide types.
Een lucht-water warmtepomp verwarmt water voor vloerverwarming, radiatoren en meestal ook sanitair warm water: een centrale verwarming. Een lucht-lucht warmtepomp blaast warme lucht in de ruimte waar de binnenunit hangt en verwarmt per ruimte.
Een lucht-lucht warmtepomp kost ongeveer € 2.500 tot € 8.000 inclusief plaatsing, een lucht-water warmtepomp € 10.000 tot € 18.000. Die laatste neemt wel de volledige warmtevraag en het warm water over, waardoor de jaarlijkse besparing meestal groter is.
Nee, een lucht-lucht warmtepomp verwarmt enkel lucht. Voor warm water heb je een aparte oplossing nodig, zoals een warmtepompboiler vanaf ongeveer € 3.000, of je houdt je bestaande boiler of ketel.
Enkel als de lucht-lucht warmtepomp de enige centrale verwarming is in een volledig fossielvrije woning; anders moet de koeling definitief uit. De premie is € 300 in categorie 1 en 2, begrensd tot 20% of 25% van de factuur exclusief btw.
Dat hangt af van de afgiftetemperatuur. Een lucht-water warmtepomp op 35°C haalt vaak een SCOP van 4 of hoger, op 55°C eerder rond 3. Een lucht-lucht warmtepomp haalt in de praktijk vaak rond 3,5, maar verwarmt enkel ruimtes met een binnenunit.
Ja, bijvoorbeeld lucht-water voor de woning en een lucht-lucht unit om een zolder te koelen. Je krijgt maximaal één warmtepomppremie per woning per 10 jaar, en vanaf 5 kW elektrisch vermogen samen is een melding bij de gemeente nodig.
Volstaan je radiatoren met 55°C aanvoer, dan past een lucht-water warmtepomp. Hebben ze 65°C of meer nodig, dan is eerst isoleren, radiatoren vervangen of een hybride warmtepomp verstandiger, eventueel met een lucht-lucht unit voor de leefruimte.
Bronnen
De cijfers komen uit de officiële premieregels, de Europese productdatabank en onze pagina’s over prijzen, premies en regelgeving.
- Vlaanderen.be: Mijn VerbouwPremie voor warmtepomp
- EPREL: Europese databank met energielabels en productfiches
- Fluvius: capaciteitstarief
- Vlaamse Nutsregulator (VREG): energieprijzen vergelijken