Met deze drie rekentools schat je wat een warmtepomp jou kost en oplevert. Onder elke tool lees je de formule en de aannames, zodat je kan nagaan wat er gebeurt. De uitkomst is een schatting: laat altijd een installateur een berekening op maat maken.
2027: laatste kans op een warmtepomppremie
Behoor je tot inkomenscategorie 1 of 2? Dan krijg je sinds 1 maart 2026 enkel nog Mijn VerbouwPremie voor een warmtepomp of warmtepompboiler, aan te vragen tot en met 31 december 2027. Voor een lucht-water warmtepomp gaat het om € 1.500. Wil je tijdig overschakelen, leg dan nu al offertes naast elkaar.
Formules en aannames
Elke rekentool hierboven gebruikt eenvoudige formules die je zelf kan nagaan.
1. Terugverdientijd
- Nuttige warmte = gasverbruik × ketelrendement. Een oude ketel haalt ± 80 tot 90%.
- Elektriciteit warmtepomp = nuttige warmte ÷ SCOP.
- Jaarkost gas = gasverbruik × gasprijs. Jaarkost warmtepomp = elektriciteit × elektriciteitsprijs + extra onderhoud.
- Besparing = jaarkost gas − jaarkost warmtepomp.
- Netto investering = factuur incl. btw − premie − vermeden kost van een nieuwe gasketel.
- Terugverdientijd = het aantal jaren tot de som van de (jaarlijks stijgende) besparingen de netto investering dekt.
- Break-even SCOP = ketelrendement × (elektriciteitsprijs ÷ gasprijs). Ligt je SCOP daaronder, dan is gas goedkoper.
Beperkingen: de tool rekent met constante prijsverhouding (beide stijgen even snel), houdt geen rekening met zonnepanelen, dynamische tarieven, het capaciteitstarief, onderhoud op lange termijn of vervanging van het toestel na 15 à 20 jaar.
2. Verbruik
Elektriciteitsverbruik = warmtebehoefte ÷ SCOP ruimteverwarming + sanitaire warmtebehoefte ÷ SCOP sanitair. Een SCOP voor sanitair water ligt lager (2,3 tot 3) dan voor vloerverwarming (4 en meer). Bereken je warmtebehoefte uit je gasverbruik (verbruik × ketelrendement), of via een warmteverliesberekening. Zie ook verbruik van een warmtepomp berekenen.
3. Premie
Premie = het kleinste van (vast bedrag voor het type, begrenzing van 20% of 25% van de factuur excl. btw). De bedragen en percentages zijn die van Mijn VerbouwPremie sinds 1 maart 2026 voor categorie 1 en 2. Zie alle premies.
Offertes van erkende installateurs vergelijken?
Vraag gratis tot drie offertes aan bij installateurs uit je eigen regio en kies zelf wat bij je woning past. Zonder verplichting.
Voorbeeldresultaat
Met de standaardwaarden (gasverbruik 25.000 kWh, gas € 0,11, elektriciteit € 0,30, SCOP 3,2, investering € 13.000, premie € 1.500) bespaart een gezin ongeveer € 710 per jaar. Zonder vermeden gasketel is de netto investering € 11.500 en de terugverdientijd ± 15 jaar (bij 2% prijsstijging per jaar). Moest de oude gasketel (ongeveer € 4.000) sowieso vervangen worden, dan zakt de terugverdientijd naar ± 10 jaar. Met zonnepanelen of een sterk geïsoleerde woning (hogere SCOP) gaat het sneller. Een woning met een SCOP van 2,3 verdient de investering nooit terug op gas alleen.
Gevoeligheidstabel: terugverdientijd bij verschillende SCOP en stroomprijzen
De terugverdientijd van een warmtepomp hangt vooral af van twee getallen: de SCOP en de elektriciteitsprijs. De tabel toont de jaarlijkse besparing en de terugverdientijd voor combinaties van beide, berekend met dezelfde formules als de rekentool.
| Elektriciteitsprijs | SCOP 2,5 | SCOP 3,0 | SCOP 3,5 | SCOP 4,0 |
|---|---|---|---|---|
| € 0,25/kWh | € 575/jaar: ± 17 jaar | € 929/jaar: ± 12 jaar | € 1.182/jaar: ± 9 jaar | € 1.372/jaar: ± 8 jaar |
| € 0,30/kWh | € 150/jaar: ± 47 jaar | € 575/jaar: ± 17 jaar | € 879/jaar: ± 12 jaar | € 1.106/jaar: ± 10 jaar |
| € 0,35/kWh | verlies van € 275/jaar: nooit | € 221/jaar: ± 37 jaar | € 575/jaar: ± 17 jaar | € 841/jaar: ± 13 jaar |
Aannames: gasverbruik 25.000 kWh, gas € 0,11/kWh, ketelrendement 85%, extra onderhoud € 50/jaar, netto investering € 11.500 (€ 13.000 − € 1.500 premie), geen vermeden gasketel, 2% prijsstijging per jaar. De break-even SCOP bedraagt 1,93 bij € 0,25, 2,32 bij € 0,30 en 2,70 bij € 0,35 per kWh.
Moet je oude gasketel toch vervangen worden (vermeden kost € 4.000, netto investering € 7.500), dan dalen de terugverdientijden bij € 0,30/kWh naar ± 36 jaar (SCOP 2,5), ± 12 jaar (SCOP 3,0), ± 8 jaar (SCOP 3,5) en ± 7 jaar (SCOP 4,0). De les: een halve punt SCOP meer of minder weegt even zwaar als vijf cent op de stroomprijs. Investeren in een lagere aanvoertemperatuur loont dus. Meer daarover lees je bij rendement van een warmtepomp.
Capaciteitstarief: wat betekent het voor je warmtepomp?
Sinds 1 januari 2023 betaal je in Vlaanderen een deel van de nettarieven voor elektriciteit via het capaciteitstarief. Volgens Fluvius is de basis bij een digitale meter het hoogste kwartiervermogen per maand (de maandpiek), met een minimum van 2,5 kW. Op je jaarfactuur rekent de leverancier met het gemiddelde van de afgelopen 12 maandpieken. Het capaciteitstarief is volgens Fluvius geen bijkomend tarief, maar een andere verdeling van de netkosten.
Fluvius noemt elektrische voertuigen en warmtepompen de zwaarste verbruikers. In 2023 bedroeg de gemiddelde capaciteitskost volgens Fluvius ± € 40,4 per kW per jaar (excl. btw); het actuele tarief verschilt per netgebied. Een warmtepomp die je gemiddelde maandpiek met 2 kW verhoogt, kost dan grofweg 2 × € 40 = ± € 80 per jaar extra (excl. btw).
Je beperkt die impact met een regel- of stuurbaar toestel (zoals Fluvius aanraadt voor zware verbruikers), zo weinig mogelijk elektrische bijverwarming, het opwarmen van de boiler buiten de momenten waarop andere grote toestellen draaien, en een juist gedimensioneerd vermogen.
Zonnepanelen en dynamisch tarief
Zonnepanelen en een dynamisch energiecontract kunnen de terugverdientijd van een warmtepomp verkorten, maar minder dan vaak gedacht. Een warmtepomp verbruikt het meeste in de winter, wanneer zonnepanelen weinig opbrengen; eigen zonnestroom helpt vooral voor sanitair warm water en in de tussenseizoenen. Elke kWh eigen zonnestroom kost je enkel de injectievergoeding die je anders zou ontvangen.
Met een dynamisch contract volgt je energieprijs de groothandelsprijs, die per uur of kwartier verschilt. Een slim gestuurde warmtepomp kan de woning of boiler extra opwarmen tijdens goedkope uren, maar op koude winteravonden kan de prijs ook hoog zijn. Reken in de tool met een gemiddelde prijs die bij je contract past.
Onderhoud en levensduur
De rekentool rekent standaard met € 50 extra onderhoud per jaar ten opzichte van een gasketel. Dat bedrag is een aanname; lees meer bij onderhoud van een warmtepomp. Een warmtepomp gaat doorgaans 15 à 20 jaar mee. Is de terugverdientijd langer, dan betaalt de investering zich op energiekosten alleen niet terug, zoals in de gevoeligheidstabel bij een SCOP van 2,5 aan € 0,30 of € 0,35 per kWh. Zie ook levensduur van een warmtepomp.
Veelgemaakte rekenfouten
Deze vijf fouten maken een terugverdientijd op papier mooier of slechter dan de werkelijkheid:
- Gasverbruik gelijkstellen aan warmtevraag. Een ketel van 85% levert uit 25.000 kWh gas maar 21.250 kWh warmte.
- De COP uit de folder gebruiken in plaats van de SCOP. De COP geldt voor één meetpunt, de SCOP is het seizoensgemiddelde. Zie COP uitgelegd.
- Kookgas meerekenen. Blijf je op gas koken, trek dat deel dan af.
- De vaste gaskosten vergeten. Sluit je de gasaansluiting af, dan vallen ook de vaste kosten weg; die besparing komt bovenop de tool.
- De vervanging van de ketel negeren. Is je gasketel aan vervanging toe, vul dan de vermeden kost in.
Valt de berekening tegen, lees dan ook 5 redenen waarom een warmtepomp tegenvalt en wat een warmtepomp kost.
Veelgestelde vragen over de terugverdientijd van een warmtepomp
Hieronder vind je korte antwoorden op de vragen die we het vaakst krijgen over het berekenen van de terugverdientijd van een warmtepomp.
Met onze standaardaannames (25.000 kWh gas, SCOP 3,2, elektriciteit € 0,30/kWh, netto investering € 11.500) is de terugverdientijd van een warmtepomp ± 15 jaar. Moet je gasketel toch vervangen worden, dan zakt die naar ± 10 jaar. Bij een SCOP van 4,0 kan het onder 10 jaar zakken, bij een SCOP van 2,5 duurt het decennia.
Je bespaart zodra de SCOP van je warmtepomp hoger is dan de break-even SCOP: ketelrendement × (elektriciteitsprijs ÷ gasprijs). Met 85% rendement, € 0,30 stroom en € 0,11 gas is dat ongeveer 2,3. Voor een redelijke terugverdientijd heb je in de praktijk een SCOP van 3 of meer nodig.
Een warmtepomp kan je maandpiek verhogen, vooral als de elektrische bijverwarming inschakelt of als de warmtepomp tegelijk draait met andere grote toestellen. Het capaciteitstarief rekent met het gemiddelde van je maandpieken, met een minimum van 2,5 kW. Een stuurbaar toestel en een juist gedimensioneerd vermogen beperken de extra kost.
Zonnepanelen verkorten de terugverdientijd een beetje, maar minder dan vaak gedacht, omdat een warmtepomp vooral in de winter verbruikt. Het voordeel is het grootst voor sanitair warm water en in de tussenseizoenen.
Ja, de premie verlaagt de netto investering. Voor categorie 1 en 2 bedraagt de Mijn VerbouwPremie voor een lucht-waterwarmtepomp € 1.500, begrensd tot 20% of 25% van de factuur excl. btw. Zie welke premies voor een warmtepomp.
Een warmtepomp gaat doorgaans 15 à 20 jaar mee. Is de terugverdientijd langer, dan betaalt de investering zich op energiekosten alleen niet terug. Isoleer dan eerst, verlaag de aanvoertemperatuur of overweeg een hybride warmtepomp.
Bronnen
- Vlaanderen.be: premiebedragen en begrenzing vanaf 1 maart 2026
- Fluvius: hoe wordt het capaciteitstarief aangerekend?
- VREG: actuele energieprijzen en V-test