Steeds meer Vlaamse gezinnen onderzoeken hoe zij hun woning energiezuiniger kunnen verwarmen. De stijgende aandacht voor renovatie, het afbouwen van fossiele brandstoffen en de groei van lokaal opgewekte zonne-energie maken de warmtepomp daarbij een logische keuze. Toch is niet ieder type warmtepomp geschikt voor iedere woning. De isolatiegraad, aanwezige verwarming en beschikbare ruimte bepalen welke oplossing het meeste rendement oplevert.
Hoe werkt een warmtepomp?
Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht, de bodem of het grondwater. Met behulp van elektriciteit wordt deze warmte naar een bruikbaar temperatuurniveau gebracht. Vervolgens wordt de energie gebruikt voor het verwarmen van de woning en, afhankelijk van het systeem, voor sanitair warm water.
Doordat een groot deel van de geleverde warmte uit de omgeving komt, kan een warmtepomp meerdere kilowatturen warmte produceren met één kilowattuur elektriciteit. Het daadwerkelijke rendement is wel afhankelijk van de buitentemperatuur, de instellingen van het toestel en de temperatuur die het afgiftesysteem nodig heeft.
Wie verschillende modellen, vermogens en toepassingen wil vergelijken, kan zich eerst verdiepen in de mogelijkheden van een warmtepomp. Een correcte dimensionering is belangrijk. Een te klein systeem moet te hard werken, terwijl een te groot toestel vaker kan in- en uitschakelen en daardoor minder efficiënt werkt.
Welke warmtepomp past bij een Vlaamse woning?
In goed geïsoleerde nieuwbouwwoningen en grondig gerenoveerde huizen kan een volledig elektrische lucht-waterwarmtepomp interessant zijn. Zo’n systeem werkt optimaal in combinatie met vloerverwarming of radiatoren die geschikt zijn voor lage watertemperaturen.
Niet iedere bestaande woning is echter direct klaar om volledig elektrisch verwarmd te worden. Oudere Vlaamse woningen beschikken bijvoorbeeld regelmatig over traditionele radiatoren en hebben niet altijd een optimaal geïsoleerde bouwschil. In dat geval kan een hybride warmtepomp een praktische tussenstap zijn.
Een hybride systeem combineert een elektrische warmtepomp met een gasketel. Tijdens milde dagen neemt de warmtepomp het grootste deel van de verwarming voor haar rekening. Wanneer het buiten erg koud is of snel veel warmte nodig is, springt de gasketel bij. Zo kan het gasverbruik aanzienlijk dalen zonder dat de woning onmiddellijk volledig moet worden aangepast.
Eerst isoleren of meteen installeren?
Een warmtepomp presteert het beste wanneer een woning de opgewekte warmte goed vasthoudt. Daarom is het verstandig om eerst naar dakisolatie, muurisolatie, beglazing en kierdichting te kijken. Ook de aanvoertemperatuur van de verwarming is belangrijk.
Een eenvoudige test is om de bestaande ketel tijdens een koude periode op een lagere aanvoertemperatuur te zetten. Blijft de woning comfortabel warm, dan is dat een positieve aanwijzing dat ze geschikt kan zijn voor verwarming op lage temperatuur. Een professionele warmteverliesberekening blijft noodzakelijk om het benodigde vermogen nauwkeurig vast te stellen.
Meer besparen door slim te verwarmen
Naast het rendement van het toestel speelt ook het moment waarop elektriciteit wordt gebruikt een steeds grotere rol. Zeker in combinatie met dynamische energieprijzen kan het voordelig zijn om de warmtepomp iets eerder te laten opwarmen wanneer stroom goedkoper is.
Met Slim Verwarmen kan de werking van een geschikte warmtepomp automatisch worden afgestemd op gunstige momenten. Het systeem kan bijvoorbeeld tijdelijk iets eerder beginnen met verwarmen en op duurdere of drukke momenten minder elektriciteit gebruiken. Daarbij wordt rekening gehouden met het gewenste comfort in huis.
Slimme aansturing kan niet alleen helpen om de energiekosten te beperken, maar ook om piekbelasting op het elektriciteitsnet te verminderen. Voor Vlaamse huishoudens met zonnepanelen kan het bovendien interessant zijn om meer van de zelf opgewekte stroom rechtstreeks voor de warmtepomp te benutten.
De beste keuze ontstaat uiteindelijk uit een combinatie van goede isolatie, een passend vermogen, lage temperatuurverwarming en slimme regeling. Laat daarom altijd de volledige woning en verwarmingsinstallatie beoordelen voordat je een warmtepomp laat plaatsen.
